W trakcie ostatniej w 2025 roku, XIII sesji Rady Gminy Małdyty uchwalono najnowszą Wieloletnią Prognozę Finansową na lata 2026–2029. Ta dość tajemnicza nazwa skrywa bardzo ważne dane, które niosą informację o tym, co będzie się działo w naszej gminie i z naszą gminą przez kolejne trzy lata.
.
Zapewne każdemu „prognoza” skojarzy się z prezentowaną codziennie kilkadziesiąt razy w telewizji prognozą pogody. To bardzo dobre skojarzenie, bo obie próbują przewidzieć przyszłość na podstawie analizy wieloletnich trendów i stworzonych według nich modeli, czyli typowych wzorców zaobserwowanych przez specjalistów. W pogodzie są to synoptycy, a w finansach – analitycy finansowi.
My oczywiście nie będziemy aspirowali do grona analityków, ale w możliwie najprostszy sposób przedstawimy Państwu, co wynika z zapisów zawartych w Prognozie i załącznikach do niej.
Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) to obowiązkowy dokument gminy, który pokazuje jej sytuację finansową w kolejnych latach. Określa planowane dochody i wydatki, poziom zadłużenia oraz możliwości realizacji inwestycji. WPF ma odpowiedzieć na pytanie, czy gmina będzie w stanie bezpiecznie finansować swoje zadania i rozwój w przyszłości.
Gdyby komuś w głowie pojawiło się pytanie, kto odpowiada i dlaczego za stworzenie WPF, poniżej prezentujemy esencjonalną informację na ten temat.
Autorem projektu WPF w gminie jest organ wykonawczy, czyli wójt (w miastach: burmistrz albo prezydent miasta). Wyłącznie do niego należy inicjatywa sporządzenia projektu uchwały w sprawie WPF oraz jej zmian. Rada gminy nie opracowuje WPF – jej kompetencją jest uchwalenie dokumentu na podstawie projektu przedłożonego przez wójta.
Podstawę prawną stanowi ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w szczególności art. 230 ust. 1–2, który wskazuje, że inicjatywa w sprawie sporządzenia projektu WPF i jej zmian przysługuje wyłącznie zarządowi jednostki samorządu terytorialnego (w gminie: wójtowi), a projekt przedkładany jest radzie gminy oraz regionalnej izbie obrachunkowej.
Podstawową i najważniejszą informacją wynikającą z WPF jest czy gmina będzie się rozwijać, czy trwać? Ktoś zapyta, co za różnica? Bardzo duża. Wszyscy wiemy, że rozwój jest konieczny, aby nie zostać w tyle w stosunku do innych.
opis WPF
uchwała WPF
zał 2 WPF
załącznik 1 WPF
Spójrzmy na to jak na bieg w zawodach olimpijskich. Jeżeli po bieżni, jak na naszym nowym stadionie, biegną zawodnicy wyznaczonymi torami, to na krótkim dystansie widzimy, że ktoś przegrał wyścig o jeden krok. Jeżeli zawodnicy biegną w wyścigu na 10 tysięcy metrów, to ktoś może wygrać wyścig o całe okrążenie stadionu.
Jaki z tego wniosek? Jeżeli się nie rozwijamy, to tak naprawdę się cofamy, a nie stoimy w miejscu, ponieważ inni, idąc cały czas do przodu, nas wyprzedzają.
Co to oznacza w kontekście prognozy finansowej dla gminy, czyli dla nas, bo gmina to społeczność zamknięta w granicach administracyjnych? Oznacza to, że prognoza finansowa jest dokumentem strategicznym, zawierającym informacje, gdzie zmierza gmina Małdyty. Czyli gdzie będziemy za trzy lata. Czy będziemy zaściankiem, czy prężną społecznością stawiającą na nowoczesność?
Nawiązując do tego, kto jest autorem WPF, można powiedzieć, że jest to wizja i strategia rozwoju gminy znajdująca się w głowie osoby zarządzającej gminą, przelana na papier i zawarta w dokumencie, który właśnie omawiamy.
Dla tych, którzy na tym etapie znudzili się czytaniem, wnioski są następujące:
- gmina nie planuje realnych inwestycji rozwojowych w latach 2026–2029,
- dochody majątkowe niemal całkowicie zanikają,
- prognoza nie przewiduje dotacji inwestycyjnych ani sprzedaży majątku,
- zdolność inwestycyjna gminy jest bardzo ograniczona,
- WPF ma charakter „trwania”, a nie prorozwojowy.
Wniosek: przez najbliższe trzy lata gmina nie będzie inwestować w rozwój – dokument pokazuje utrzymanie bieżącej działalności, a nie strategię rozwojową.
Pierwsze i zasadnicze znaczenie Wieloletniej Prognozy Finansowej dla Gminy Małdyty: uchwalenie prognozy stanowi podstawę do sformułowania budżetu na rok 2026.
Poniżej pokazujemy szczegółową analizę składników prognozy z wyjaśnieniem, co oznaczają dla funkcjonowania gminy.
Jeżeli nie interesują Was szczegóły od razu przewińcie tekst do końcowego podsumowania.
Analiza szczegółowa WPF.
Dochody ogółem – suma wszystkich wpływów finansowych gminy w danym roku, w tym dochodów własnych i transferów zewnętrznych (np. subwencje, dotacje).
- 2026: 41,80 mln zł
- 2027: 39,81 mln zł (spadek o 2,0 mln zł, −4,8%)
- 2028: 40,47 mln zł
- 2029: 41,57 mln zł
Wniosek: po spadku w 2027 roku dochody stopniowo rosną, ale nie wracają w 2029 r. do poziomu 2026. Gmina stoi w miejscu; brak impulsu rozwojowego.
Struktura dochodów
Dochody bieżące – środki finansowe przeznaczone na pokrycie codziennych wydatków gminy, takich jak wynagrodzenia pracowników, utrzymanie szkół, administracji, komunikacji itp. Nie są to środki na inwestycje.
- 2026: 39,90 mln zł
- 2029: 41,48 mln zł
Wniosek: dominacja dochodów bieżących oznacza, że gmina koncentruje się głównie na bieżącym funkcjonowaniu, a nie inwestycjach i rozwoju.:
Dochody majątkowe– środki finansowe przeznaczone na inwestycje, w tym sprzedaż majątku gminy, dochody z nieruchomości, opłat planistycznych czy dotacji inwestycyjnych.
- 2026: 1,90 mln zł
- 2029: 0,09 mln zł
Wniosek: niemal całkowity zanik dochodów inwestycyjnych → brak środków na nowe inwestycje i rozwój.
Dochody z PIT i CIT
Dochody z PIT – podatek od dochodów osób fizycznych, który stanowi ważne źródło dochodów własnych gminy.
- 2026: 14,65 mln zł
- 2029: 15,70 mln zł
Wniosek: niewielki wzrost dochodów wskazuje na brak napływu mieszkańców i brak realnego wzrostu dochodów ludności.
Dochody z CIT – podatek od dochodów przedsiębiorstw, którego część wpływa do budżetu gminy.
- 2026: 114,7 tys. zł
- 2029: 180 tys. zł
Wniosek: bardzo niski udział w budżecie, brak realnej aktywności gospodarczej, symboliczne znaczenie dla dochodów gminy.
Podatek od nieruchomości – podatek lokalny pobierany od właścicieli gruntów, budynków i lokali; stanowi dochód własny gminy.
- 2026: 3,48 mln zł
- 2029: 3,70 mln zł
Wniosek: wzrost niewielki, raczej inflacyjny lub wynikający z aktualizacji stawek, brak efektu rozwojowego.
Transfery zewnętrzne
Subwencja ogólna – środki z budżetu państwa przekazywane gminom, przeznaczone na pokrycie wydatków bieżących, niewymagające rozliczania w konkretnych zadaniach.
- 2026: 11,03 mln zł
- 2029: 12,00 mln zł
Dotacje bieżące – środki z budżetu państwa lub samorządu województwa na określone zadania, np. oświatowe lub socjalne; wymagają rozliczenia.
- spadek w 2027, następnie stabilizacja 8,6–9,0 mln zł
Wniosek: rosnące uzależnienie od budżetu państwa, ograniczona elastyczność finansowa gminy.
Zdolność inwestycyjna gminy – możliwość finansowania inwestycji własnych z dochodów własnych i dostępnych środków zewnętrznych.
- Wydatki bieżące pochłaniają 90–97% przychodów bieżących,
- Dochody majątkowe praktycznie zanikają,
- Brak dotacji inwestycyjnych.
Wniosek: możliwa jest jedynie realizacja małych inwestycji lub kilku drobnych zadań, brak możliwości większych projektów infrastrukturalnych.
Podsumowanie końcowe
Najważniejsze wnioski z WPF (2026–2029):
- Dochody majątkowe gwałtownie spadają (1,9 mln → 0,09 mln zł), brak dotacji inwestycyjnych i sprzedaży majątku → brak środków na rozwój.
- Dochody z PIT i CIT rosną symbolicznie → brak napływu mieszkańców i ograniczona aktywność gospodarcza.
- Subwencje rosną szybciej niż dochody własne → rosnące uzależnienie od państwa.
- WPF nie zawiera listy przedsięwzięć ani montażu finansowego → dokument utrzymaniowy, a nie prorozwojowy.
Wniosek ogólny:
Gmina Małdyty zachowuje płynność finansową, ale nie planuje rozwoju inwestycyjnego. WPF odpowiada na pytanie, jak utrzymać bieżące funkcjonowanie, a nie dokąd zmierza gmina w perspektywie kilku lat.
Podsumowując całość tekstu trzeba pamiętać, że podstawowym działaniem każdej gminy powinno być budowanie możliwości rozwojowych. Tak jak wcześniej już wspominaliśmy brak rozwoju jest tak naprawdę cofaniem się w rozwoju.
Ktoś kiedyś mądrze powiedział, że organ nie używany ulega zanikowi. Każdy też wie, że jeżeli się siedzi i nic nie robi to rośnie brzuch, a nie bicepsy, a te świadczą, mówiąc w przenośni, o sile lokalnej społeczności.
Gmina musi się rozwijać bo to gwarancja, że pozostaną w niej mieszkańcy i będą się w niej rodziły dzieci, a może nawet ktoś z kapitałem się do nas przeprowadzi bo uzna, że nasza gmina to fajne miejsce do życia.
Brak rozwoju i inwestycji oznacza, że to co mamy się starzeje i degraduje, a w to miejsce nie powstaje nic nowego lepszego, co przyciąga ludzi, firmy i biznes. Rozwój powinien być podstawową strategią samorządu, bo świat idzie do przodu i wymusza podążanie za nim.
Czy to się komuś podoba, czy nie. Czy to wydaje się śmieszne bo pisane przez nas. Czy ktoś się zgadza z podstawowymi prawami porządku świata czy sprzeciwia logice, musi przyjąć do wiadomości, że pociąg, którym od lat jedzie cała ludzkość, nazywa się rozwojem. Jeżeli ktoś wysiądzie z pociągu na stacji Małdyty, a pociąg ruszy bez niego to już nie wsiądzie do tego samego wagonu. Dobrze będzie jeśli zdąży na ostatni. Świat,w który żyjemy porusza się z prędkością „DEJA VU” i na nikogo nie czeka.
My jak zawsze w najlepszej wierze przedstawiamy Wam co naszym zdaniem jest zawarte w dokumentach nazwanych Wieloletnią Prognozą Finansową. Czy „co niektórzy” przyjmą tę wiedzę, czy będą się śmiać, i robić „emotikonowe” miny to ich wybór.
Jedno jest pewne. My jak zawsze dostarczyliśmy Wam wiedzę. Mamy nadzieję, że mimo obiegowych opinii, że nikogo to nie interesuje, Was nie zanudziliśmy. To co piszemy nie dotyczy „wyimaginowanej wspólnoty”, tylko nas, tu i teraz. Reszta w Waszych głowach i rękach, bo my już wiemy, a Wy dzięki temu tekstowi mogliście się dowiedzieć. Zróbcie z tą wiedzą co chcecie, ale nie mówcie, że nikt Wam nie powiedział.