Cena lokalnej polityki. Diety, minuty i nie tylko.

Tak jak zapowiedzieliśmy w informacji o tematyce XIV sesji Rady Gminy Małdyty, wracamy do kolejnych uchwał podjętych podczas obrad. Tym razem pochylimy się nad tą dotyczącą wysokości miesięcznych diet dla naszych radnych.

Pełnienie funkcji radnego wiąże się z odpowiedzialnością za podejmowane decyzje, analizę dokumentów oraz udział w głosowaniach nad uchwałami. Mówimy oczywiście o tych, którym powierzyliśmy reprezentowanie nas, którzy stanowią lokalne prawo i sprawują kontrolę nad wójtem. Mówimy oczywiście o radnych naszej gminy. W dalszej części pokażemy Państwu, jak wyceniony został ich wkład w funkcjonowanie naszej gminnej wspólnoty.

Jak wynika z tytułu uchwały, w pierwszej kolejności wskazuje on na ustalenie sposobu przyznawania diet radnym, natomiast dopiero w dalszej części wymienia również ustalenie ich wysokości. Choć informacja o wysokości diet rzeczywiście została w tytule zawarta, jego konstrukcja może sprawiać wrażenie, że kwestia ta ma charakter drugorzędny. Tymczasem z treści uchwały wynika, że poza wskazaniem kwoty diet oraz daty, od której mają one obowiązywać, nie zawiera ona w zasadzie innych regulacji.

Z kronikarskiego obowiązku odnotujmy, że 28 stycznia 2026 r. Rada Gminy Małdyty podjęła uchwałę nr XIV/129/26 zmieniającą wysokość diet radnym w Gminie Małdyty.

W związku z tym jest okazja, aby zająć się dokładniej sposobem sprawowania  mandatu radnego przez ludzi, których wybraliśmy. Nie możemy zapominać że wszystkie pieniądze, z których wypłacane są diety radnych, pochodzą z naszych podatków, więc wydaje się, że chyba  możemy przeanalizować jak nasi wybrańcy pracują dla dobra społeczności.

W skład naszej rady wchodzi 15 osób:

• 1 przewodniczący,
• 1 wiceprzewodniczący,
• 5 przewodniczących komisji
• 8 pozostałych radnych.

Na tej podstawie można oszacować jaki będzie roczny koszt diet wypłacanych z budżetu gminy od 1 stycznia 2026r.

• przewodniczący – 2000 zł miesięcznie (24 000 zł rocznie)
• wiceprzewodniczący – 1600 zł miesięcznie (19 200 zł rocznie)
• 5 przewodniczących komisji –

po 1400zł daje 7000 zł miesięcznie (84 000 zł rocznie)

• 8 radnych –

Po 1200 zł  daje 9600 zł miesięcznie (115 200 zł rocznie)

czyli koszt diet radnych  to 242 400 zł rocznie

Trzeba wyraźnie powiedzieć, że nie chodzi o to żeby w tak zwany „czambuł” krytykować każdą kwotę wypłacaną radnym.

Chodzi o to, aby spojrzeć na problem z punktu widzenia stosunku kosztu  poniesionego przez mieszkańców gminy na pracę radnych, do efektu jaki za te pieniądze uzyskaliśmy. Z analizy protokołów z sesji rady wynika, że:

• w ciągu roku 2025 odbyło się 8 sesji
• podczas których podjęto łącznie 71 uchwał
• oznacza to średnio około 7-8 uchwał na jedną sesję.

Aktywność radnych podczas sesji

Analiza protokołów z sesji rady w 2025 roku pokazuje, jak wyglądała aktywność radnych w trakcie obrad. Jako, że ilość aktywności radnych była jaka była to bez problemu możemy wyliczyć ich ilość i tematykę w całym roku.

• Milena Falkowska-Hojan – 7 wystąpień

1. Pytanie o rozpoczęcie profilowania dróg.
2. Pytanie o różnicę pomiędzy nagraniem a protokołem z VII Nadzwyczajnej Sesji Rady Gminy z dnia 26.02.2025 r.
3. Pytanie do wójta o realizację dokumentacji projektowej na kwotę 150 tys. zł.
4. Pytanie do wójta o niewykonanie budżetu na 2024 r., który obejmował dokumentację na przebudowę drogi i świetlicy w sołectwie Wielki Dwór.
5. Pytanie dotyczące braku realizacji budżetu sołeckiego sołectwa Wielki Dwór na 2024 r.
6. Apel do wójta o wydanie negatywnej decyzji dotyczącej budowy biometanowni.
7. Komentarz dotyczący głosowanej w pkt. 14 uchwały w sprawie rozpatrzenia wniosku o podjęcie uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego celem ochrony mieszkańców przed uciążliwymi inwestycjami.

• Tadeusz Łopata – 4 wystąpienia

1. Informacja i prośba o usunięcie gałęzi stanowiącej zagrożenie w Dobrocinie.
2. Informacja o zdarzeniu w miejscowości Sople. Radny zauważył duży balon przyczepiony do skrzynki, w której widoczna była pulsująca czerwona dioda. Wezwano służby. Radny zwrócił się do obecnych, aby w takich sytuacjach dzwonić na numer alarmowy.
3. Opinia Radnego dotycząca budowy biometanowni.
4. Prośba o przekazanie środków dla najbiedniejszych mieszkańców na zakup czujników tlenku węgla.

• Przemysław Szaniawski – 2 wystąpienia
  1. Informacja dotycząca Ruchu Społecznego „Mieszkańcy Gminy Małdyty” i planowanych przez Radę Gminy i Gminę działań w tej sprawie.
  2. Pytanie Przewodniczącego do Radnych o wyrażenie opinii w sprawie przystąpienia do sporządzenia Miejscowego Planu Zagospodarowania.

• Zdzisław Miklaszewski – 1 wystąpienie

1. Podziękowania dla Dyrektor GOKiS za przygotowanie uroczystego otwarcia stadionu.

• Ryszard Rybski – 1 wystąpienie
  1. Pytanie do wójta dotyczące spotkania w sprawie przystani w Małdytach.

Pozostali Radni to znaczy:

• Danuta Balcerak
• Lucyna Zembrzycka
• Izabela Bojarczuk
• Mateusz Gotowicki
• Witold Klocek
• Jarosław Komosa
• Kamil Krajewski
• Krzysztof Paź
• Magdalena Żabik
• Zbigniew Stolarczyk

w ciągu wszystkich 8 sesji nie zabrali głosu. Może inaczej. Nie były to rzeczy, które osoba protokołująca uznała za warte odnotowania w protokołach z sesji.

Poniżej prezentujemy tabelę pokazującą czas trwania poszczególnych sesji oraz podsumowanie roczne czasu trwania sesji  Rady Gminy Małdyty.

Czas trwania sesji Rady Gminy w 2025 roku

Podsumowanie roczne

To proste zestawienie pokazuje, że przy łącznym czasie sesji wynoszącym 5 godzin i 16 minut w całym 2025 roku, koszt funkcjonowania rady w formie diet wyniósł ponad 200 tys. zł, co oznacza, że:

• Jedna godzina trwania sesji zawarta w dietach radnych kosztowała mieszkańców około 40 tys. zł.

Większości radnych ograniczyła swoją aktywność do udziału w głosowaniach.

Oczywiście uczestniczenie w sesjach to nie jedyna aktywność radnych. Istotnym elementem pracy rady są komisje, które powinny być miejscem szczegółowej analizy projektów uchwał. W praktyce w gminie przyjęto rozwiązanie polegające na tym, że komisje odbywają się jako jedno wspólne posiedzenie wszystkich komisji, organizowane zazwyczaj tydzień przed sesją. W konsekwencji:

• nie funkcjonuje rzeczywisty podział pracy między komisjami,
• wszyscy radni uczestniczą w jednym posiedzeniu i głosują nad wszystkimi projektami,
• projekty uchwał nie są analizowane w wyspecjalizowanych i merytorycznie przygotowanych gremiach.

Z protokołów wynika również, że dyskusja na komisjach ma bardzo ograniczony charakter i często sprowadza się do krótkiej informacji przedstawionej przez urzędnika lub wójta, albo panią skarbnik. Już wcześniej zwracaliśmy na ten fakt uwagę wskazując, że komisje powinny być oddzielnie, a na sesji sprawozdawcy powinni przedstawiać wyniki pracy i rekomendacje do sposobu głosowania. Można niestety w związku z tym odnieść wrażenie, że działanie komisji jest raczej proformą do podjęcia wiążącej decyzji już na samej sesji.

Zmiany diet radnych w Gminie Małdyty (2024–2026)

Na ocenę pracy radnych wpływa również kontakt z mieszkańcami, który jest jednym z podstawowych obowiązków wynikających z mandatu radnego. Radny powinien:

• utrzymywać stały kontakt z wyborcami,
• organizować dyżury,
• organizować spotkania w sołectwach
• zbierać informacje o problemach mieszkańców.

Z analizy informacji w przestrzeni publicznej wynika, że nasi  radni nie prowadzą dyżurów, ani nie organizują  spotkań z mieszkańcami. Najczęstszy argument w obronie takiego stanu rzeczy  z jakim można się spotkać to, że radni mają stały kontakt z ludźmi bo spotykają ich na ulicy” czy „w sklepie” lub „pod blokiem”. Tego typu kontakt ma jednak charakter przypadkowy i nie zastępuje regularnych, publicznie ogłoszonych dyżurów lub spotkań, które umożliwiają wszystkim mieszkańcom zgłoszenie swoich spraw.

Brak takich form kontaktu ogranicza przejrzystość działania samorządu i utrudnia mieszkańcom bezpośredni dostęp do swoich przedstawicieli w radzie.

W tej sytuacji wydaje się zasadnym zadanie pytanie o efektywność wykonywania mandatu radnego. Przy stosunkowo niewielkiej liczbie sesji w roku, wspólnych posiedzeniach komisji i relatywnie ograniczonej debacie nad projektami uchwał,  mieszkańcy mogą  nabrać wątpliwości czy ich reprezentanci sprawują swój mandat w sposób odpowiadający ich oczekiwaniom. Z informacji pochodzących od społeczności lokalnej wynika, że w wielu sytuacjach można odnieść wrażenie, iż radni głosują inaczej niż oczekiwaliby tego ich wyborcy. Prawdą jest, że każdy radny ma niezawisłe prawo do posiadania swojego zdania na każdy temat, ale ze względu na to, że ich mandat pochodzi od wyborców, to ich zdanie powinno mieć wpływ na sposób głosowania radnych.

Jak zawsze wyciąganie wniosków pozostawiamy Państwu. Oczywiście pamiętajcie, że nawet jeżeli dzisiaj macie jakieś obawy co do wypowiadania się na takie tematy, to wybory samorządowe są na szczęście tajne i wtedy można bez obaw dokonać oceny kto pracował dobrze, a kto źle. Taki czas już za trzy lata. Więc obserwujmy i zapamiętujmy.